شیراز - فلکه مصدق - بلوار غدیر
بین کوچه 12 و 14 - دراک استور(گیامیا)

کود NPK چیست؟

انواع کود کامل npk

کود NPK یا ان پی کا نامی شناخته‌شده در دنیای گل و گیاه، باغداری و کشاورزی است. چه چند گلدان کوچک در خانه داشته باشید، و چه چندین هکتار زمین زیر کشت، حتما تا به حال از انواع کود NPK استفاده کرده‌اید. کودهای NPK آنقدر مدل‌ها و انواع مختلفی دارند، که ممکن است هنگام خرید کود گل‌های آپارتمانی کاملا گیج شوید.

مطلب پیش رو راهنمایی کامل درباره کود NPK است. در این مطلب خواهیم دید چرا گیاهان به این کود نیاز دارند، و چگونه می‌توانیم بهترین کود NPK را انتخاب کنیم.

آیا کود NPK برای گیاهان مانند غذا برای ماست؟

ما انسان‌ها سه بار در روز می‌خوریم. این غذا تمام مواد مغذی لازم برای زندگی را تامین می‌کند. بدن ما از مواد شیمیایی موجود در غذا برای رشد و نگهداری اعضا استفاده می‌کند. مثلا پروتئین به عضله‌سازی کمک می‌کند، و کربوهیدرات‌ها انرژی لازم برای فعالیت‌های مختلف مانند حرکت کردن، تنفس و … را تامین می‌کنند.

برخلاف کود NPK، غذاهایی که ما می‌خوریم به شکل مولکول‌های بزرگی مانند پروتئین، کربوهیدرات، DNA و چربی است. سیستم گوارشی ما این مولکول‌های بزرگ را به مولکول‌های کوچک‌تر مانند قندهای ساده و نیترات تجزیه می‌کند. سپس، بدن با این مولکول‌های کوچک مولکول‌های بزرگ را می‌سازد و از آنها استفاده می‌کند.

گیاهان از این نظر که سیستم گوارشی ندارند، از انسان و سایر حیوانات متفاوت هستند. بنابراین، آنها نمی‌توانند مولکول‌های بزرگ را تجزیه کنند. آنها باید از مولکول‌های کوچکی مانند نیترات و فسفات شروع کنند، و بعد مولکول‌های بزرگ مورد نیاز خود را بسازند. به همین دلیل است که گیاهان به کود NPK نیاز دارند.

کود کامل npk

گیاهان چگونه از انواع کود NPK استفاده می‌کنند؟

گیاهان مولکول‌های کوچکی مانند کربن، هیدروژن، اکسیژن، نیتروژن، فسفر، پتاسیم و … را از انواع کود NPK و منابع دیگر می‌گیرند، و از آنها برای ساختن مولکول‌های بزرگ مانند قندها، کربوهیدرات‌ها، روغن‌ها، پروتئین و DNA استفاده می‌کنند. از این مولکول‌های بزرگ برای هر چیزی که در گیاه اتفاق می‌افتد، استفاده می‌شود:

  • از کربوهیدرات‌ها برای ساخت دیواره‌های سلولی استفاده می‌شود (که نهایتا به ساقه و چوب تبدیل می‌شود)؛
  • آنزیم‌ها پروتئین‌هایی هستند که باعث می‌شوند واکنش‌های شیمیایی در گیاه انجام شود؛
  • قندها و کربوهیدرات‌ها به رشد گیاه کمک می‌کنند؛
  • تولید گل و میوه هم به مولکول‌های بزرگ احتیاج دارد.

گیاهان تمام این کارها را با استفاده از مولکول‌های کوچک کودهای NPK انجام می‌دهند. اگر حتی فقط یک ماده مغذی به گیاه نرسد، گیاه نمی‌تواند مولکول را بسازد. در نتیجه رشد آن کاهش می‌یابد و یا حتی متوقف می‌شود. وظیفه یک باغبان این است که اطمینان حاصل کند گیاهان همیشه به مواد مغذی مورد نیازشان دسترسی دارند.

شاید فکر کنید اینکار زحمت و استرس زیادی دارد، اما واقعا اینطور نیست. این دو موضوع را به خاطر بسپارید، تا در ادامه دقیق‌تر بگوییم کودهای NPK چطور گیاهان شما را تقویت می‌کنند:

  • گیاهان علاوه بر مواد مغذی موجود در کود NPK (نیتروژن، فسفر و پتاسیم)، به مواد دیگری هم نیاز دارند.
  • این مواد مغذی باید همواره در دسترس گیاهان باشد، نه فقط یک یا دو بار در سال هنگام کوددهی.
بهترین کود npk

تعریف کود NPK؛ کود ان پی کا چیست؟

بالاخره تصمیم‌تان را می‌گیرید تا سری به فروشگاه‌های آنلاین بزنید تا یک کود NPK برای تقویت گیاه‌تان تهیه کنید. روی بسته‌ها علاوه بر قیمت کود کامل NPK، یکسری عدد نیز می‌بینید. مثلا NPK 20-20-20 را در نظر بگیرید.

حروف N ، P و K نمادهایی هستند که شیمی‌دانان برای توصیف عناصر استفاده می‌کنند. N برای نیتروژن و P برای فسفر، و K برای پتاسیم استفاده می‌شود که مخفف کالیم (Kalium)، نام اصلی لاتین پتاسیم است. پس NPK مخفف نیتروژن، فسفر و پتاسیم است، که گفتیم از مهمترین عناصر مورد نیاز گیاهان هستند.

اعداد نیز درصد و مقدار هر ماده مغذی را به ما نشان می‌دهد. مقدار NPK 20-20-20 به این معنی است که کود حاوی 20٪ نیتروژن ، 20٪ فسفر و 20٪ پتاسیم است. 40% باقی‌مانده را می‌توانید نادیده بگیرید، زیرا تاثیری روی گیاهان شما ندارد. اگر کود به شکل پودر باشد، مواد باقی‌مانده ممکن است سنگ‌های کوچک یا سایر مواد بی‌اثر خشک باشد. اگر هم کود کامل  NPK مایع باشد، مواد اضافی آن آب است.

استفاده از عبارت NPK روشی رایج در تمام دنیا برای توصیف کود است. جالب است بدانید که برخی از کشورها از مقدار NPKS استفاده می کنند که S به معنای مقدار گوگرد است. این ماده نیز می‌تواند به اندازه سه ماده مغذی دیگر کود ان پی کا مهم باشد.

انواع کودهای npk

نسبت‌های کودهای NPK از کجا آمده‌اند؟

برای انتخاب بهترین کود NPK خوب است نسبت‌های آن را بشناسیم. این نسبت‌ها از کجا آمده‌اند؟ چه کسی تصمیم گرفت که 10-5-5 فرمول مناسبی برای کود ان پی کا است؟ آیا این نسبت برای همه گیاهان مناسب است؟

چندسال پیش یک شرکت تولیدکننده کود تصمیم به تولید کود متعادل 10-10-10 گرفت. اینکار صرفا یک تاکتیک بازاریابی بدون پشتوانه علمی بود؛ که البته مشتریان از آن استقبال کردند. همین حالا هم می‌توانید منابعی را ببینید که هنگام صحبت از انواع کود NPK از اصطلاح کود متعادل استفاده، و فرمول 10-10-10 را توصیه می‌کنند. به نظر منطقی‌ست. گیاهان به این سه ماده نیاز دارند، پس چرا آنها را به مقدار مساوی به گیاه ندهیم؟

برای رقابت بیشتر، شرکت‌های دیگر تصمیم گرفتند کودی را تولید کنند که براساس مواد مغذی مورد نیاز گیاهان تولید شده باشد. دانشمندان گیاهان مختلفی را انتخاب، و آنها را تحلیل کردند. مثلا آنها فهمیدند چمن نیتروژن بیشتری نسبت به فسفر و پتاسیم دارد؛ و کود کامل  NPK 18-10-10 را برای گیاهان علفی را تولید کردند. حالا تب دیگری بازار را فراگرفت: خرید بهترین کود NPK مخصوص نیاز هر گیاه.

تحقیقات بیشتر و کودهای NPK موثرتر

تحقیقات بیشتر نشان داد که گیاهان از مقدار زیادی فسفر برای ایجاد شکوفه و ریشه استفاده می‌کنند. بنابراین، تولیدکنندگان کود کامل NPK را با فرمول‌هایی مانند 10-52-10 تولید کردند تا این فرآیند را تحریک کنند. این ایده هم منطقی به‌نظر می‌رسد؛ اینکه کود مورد نیاز گیاهان را در زمان نیاز به آنها بدهید.

از این کودها هنگام تغییر بستر گیاه استفاده می‌شود تا ریشه‌های جدید سریع رشد کنند. وقتی گیاه پا گرفت، می‌توان نیتروژن بیشتری به گیاه داد. چون حالا گیاه روی رشد برگ‌های جدید تمرکز دارد. در زمان شکوفایی هم می‌توان دوباره سراغ کود ان پی کا 10-52-10 رفت تا فسفر مورد نیاز گیاه تامین شود.

این پیشرفت‌ها منجر به تولید انواع کود NPK با فرمول‌های مختلف شد و همه، از باغبانان تازه‌کار گرفته تا کشاورزان، بسیار از آنها استقبال کردند. البته تعداد بالای این فرمول‌ها گاهی می‌تواند انتخاب بهترین کود NPK را به کاری دشوار و گیج‌کننده تبدیل کند.

کود npk چیست

چطور بهترین کود NPK را انتخاب کنیم؟

این یک سوال بسیار متداول هنگام خرید کود کامل ان پی کا است. آیا باید از کود 10-10-10 استفاده کنیم یا 5-5-5؟ در این یک مورد خاص، چندان مهم نیست از کدام استفاده کنیم، زیرا نسبت مواد مغذی در هردو برابر است. با این حال مهم است که از مقدار مناسب کود استفاده کنید. هنگام انتخاب کود ان پی کا باید به دو موضوع توجه کنید:

  • مقدار واقعی (وزن)
  • نسبت عناصر مغذی

در دو مثال بالا، مقدار عناصر مساوی، و نتیجتا نسبت هر دو 1: 1: 1 است. اما مثلا در NPK 20-10-10، مقدار نیتروژن دو برابر فسفر و پتاسیم، و نسبت آن 2: 1: 1 است. مهمترین نکته برای هنگام خرید بهترین کود NPK، نسبت صحیح است تا مقادیر مناسب نسبی مواد مغذی به گیاه‌تان برسد.

بهترین کود NPK برای گیاه من کدام است؟

کتاب‌ها و وبسایت‌ها پر هستند از توصیه برای خرید کودهای کامل ان پی کا؛ این فرمول برای گوجه فرنگی، آن فرمول برای درخت پسته و… . جمله‌هایی مانند مثال‌های زیر دقت و صحت لازم را ندارند:

  • از کود 5-10-5 برای گل‌های لاله استفاده کنید.
  • برای چمن در فصل بهار از 34-10-10 و در پاییز از 15-5-5 استفاده کنید.
  • از کود ان پی کا 3-7-5 برای سبزیجات استفاده کنید.

به چند دلیل:

  • دلیل اول: (به‌عنوان مثال) شاید لاله‌ها به فسفر بیشتری احتیاج داشته باشند (عدد وسطی)، اما این توصیه ممکن است بر اساس گفته‌های قدیمی باشد و نه تحقیقات واقعی. در بهترین حالت، این توصیه‌‎ها بر اساس تجزیه و تحلیل بافت گیاه است، و نه بر اساس سطح مواد مغذی در خاک شما.
  • دلیل دوم: یک دلیل مهم‌تر این است که شما کود را به گیاه نمی‌دهید، بلکه آن را به خاک اضافه می‌کنید.

بنابراین شما باید به جای توجه به درصدهای کود، بیشتر روی نحوه استفاده درست از کود تمرکز کنید.

امیدواریم در این مطلب دید شفافی از کودهای NPK به دست آورده باشید، و دیگر هنگام خرید و انتخاب بهترین کود NPK دچار شک و تردید نشوید. شما می‌توانید قیمت کود کامل NPK، نحوه و بهترین زمان مصرف کود NPK را در فروشگاه ما و برای هر کود بررسی کنید.

0/5 (0 Reviews)

اشتراک گذاری

Share on whatsapp
واتس‌اپ
Share on telegram
تلگرام
Share on email
ایمیل
Share on twitter
توییتر

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد. بخش‌های موردنیاز علامت‌گذاری شده‌اند *

فاطمه استدلال
1 اردیبهشت 1400
4 خرداد 1400

دسته‌بندی محتوا

مطالب پیشنهادی

معایب گلدان فلزی برای گیاه
هرکدام از ما که به قصد خرید گلدان پلاستیکی سبک و ساده به فروشگاه‌های اینترنتی یا حضوری سر زده باشیم، حتما با دیدن گلدان‌های فلزی مدرن و جذاب وسوسه …